مدیریت ریسک با سرمایه کم همان فرمول حساب بزرگ را دارد، اما زودتر به محدودیت میرسد. در حساب ۱۰۰ دلاری، ریسک یک درصدی یعنی یک دلار و همین ریسک با استاپ ۵ درصدی یعنی پوزیشنی به ارزش ۲۰ دلار. راه‌حل بالا بردن لوریج نیست؛ نوشتن سقف ریسک به دلار و استاپ متناسب با آن است.
قاعده‌های مدیریت ریسک را همه شنیده‌اند: بیش از یک یا دو درصد حساب را در هر معامله ریسک نکنید، استاپ لاس بگذارید و سایز پوزیشن را از فاصلهٔ استاپ حساب کنید. این قاعده‌ها در حساب ده هزار دلاری بدون مشکل اجرا میشوند. در حساب صد دلاری، همان قاعده‌ها به اعدادی می‌رسند که پلتفرم آنها را نمی‌پذیرد.
در این نقطه بیشتر معامله‌گران تازه‌کار یکی از دو مسیر اشتباه را انتخاب میکنند: یا قاعده را کنار می‌گذارند و با نصف حساب پوزیشن باز میکنند، یا لوریج را بالا می‌برند تا «سرمایه کم را جبران کنند». هیچ‌کدام مسئله را حل نمیکند، چون مسئله چیز دیگری است. در ادامه با عدد نشان می‌دهیم مدیریت ریسک با سرمایه کم دقیقاً کجا می‌شکند و چه چیزی واقعاً آن را درست میکند.
نکات کلیدی
- در حساب کوچک، فرمول سایز پوزیشن عوض نمی‌شود؛ خروجی آن به حداقل حجم سفارش پلتفرم برمی‌خورد.
- سقف ریسک را به دلار بنویسید، نه به درصد: در حساب ۱۰۰ دلاری، «یک درصد» یعنی یک دلار و کار کردن با یک دلار سخت‌تر از چیزی است که به نظر میرسد.
- سهم کارمزد از مبلغی که ریسک کردهاید به فاصلهٔ استاپ بستگی دارد، نه به بزرگی حساب.
- لوریج بالا سرمایه کم را جبران نمیکند؛ فقط فاصله تا لیکوئید شدن را کوتاه میکند.
- با سرمایه کم، یک پوزیشن باز در هر زمان معمولاً تنها حالتی است که سقف ریسک در آن رعایت میشود.
مدیریت ریسک با سرمایه کم چه چیزی را عوض میکند؟
فرمول سایز پوزیشن یکی است و به بزرگی حساب بستگی ندارد: مبلغی را که حاضرید از دست بدهید بر فاصلهٔ درصدی قیمت ورود تا استاپ لاس تقسیم کنید تا ارزش کل پوزیشن (نوشنال) به دست بیاید. روش رسیدن به این فرمول در راهنمای استاپ لاس، ریسک‌به‌ریوارد و سایز پوزیشن قدم‌به‌قدم آمده است.
آنچه با سرمایه کم عوض میشود خروجی این فرمول است. در حساب ده هزار دلاری، ریسک یک درصدی یعنی ۱۰۰ دلار و با استاپ ۵ درصدی به پوزیشن ۲٬۰۰۰ دلاری می‌رسید؛ عددی کاملاً عادی. در حساب ۱۰۰ دلاری، همان محاسبه به پوزیشن ۲۰ دلاری میرسد و دیگر معلوم نیست پلتفرم چنین سفارشی را بپذیرد.
بیشتر پلتفرم‌های فیوچرز برای هر بازار یک حداقل ارزش سفارش دارند و سفارش کوچکتر از آن را رد میکنند. عدد دقیق از پلتفرمی به پلتفرم دیگر و حتی از نمادی به نماد دیگر فرق میکند؛ بنابراین پیش از هر برنامه‌ریزی آن را در پلتفرم خود بررسی کنید. همین یک عدد تعیین میکند برنامهٔ ریسک شما اجراشدنی است یا نه.
با حساب ۱۰۰ دلاری، ریسک یک درصدی چه پوزیشنی می‌سازد؟
جدول زیر همان فرمول را برای چند اندازهٔ حساب اجرا کرده است. در همهٔ سطرها ریسک هر معامله یک درصد حساب در نظر گرفته شده است و عددهای سه ستون آخر، ارزش کل پوزیشن را نشان می‌دهند، نه مارجینی که قفل میشود.
| موجودی حساب | ریسک ۱٪ | با استاپ ۲٪ | با استاپ ۵٪ | با استاپ ۱۰٪ |
|---|---|---|---|---|
| ۱۰۰ دلار | ۱ دلار | ۵۰ دلار | ۲۰ دلار | ۱۰ دلار |
| ۲۰۰ دلار | ۲ دلار | ۱۰۰ دلار | ۴۰ دلار | ۲۰ دلار |
| ۵۰۰ دلار | ۵ دلار | ۲۵۰ دلار | ۱۰۰ دلار | ۵۰ دلار |
| ۱٬۰۰۰ دلار | ۱۰ دلار | ۵۰۰ دلار | ۲۰۰ دلار | ۱۰۰ دلار |
دو نکته در این جدول مهم است. نخست اینکه هرچه استاپ دورتر باشد، پوزیشن کوچکتر میشود. این برخلاف تصور رایج است و دلیل روشنی دارد: با استاپ دورتر، همان مبلغ زیان از حرکت قیمت بزرگتری به دست می‌آید، پس برای ثابت ماندن مبلغ ریسک باید پوزیشن کوچکتر شود.
دوم اینکه سطر اول همان جایی است که حسابهای کوچک به مشکل برمی‌خورند. پوزیشن ۱۰ تا ۵۰ دلاری در بسیاری از بازارها به حداقل حجم سفارش نزدیک یا از آن کوچکتر است. یعنی معامله‌گر با حساب ۱۰۰ دلاری در عمل میان سه گزینه انتخاب میکند: استاپ نزدیکتر بگذارد تا پوزیشن بزرگتر شود، ریسکی بیش از یک درصد بپذیرد، یا آن معامله را انجام ندهد. گزینهٔ چهارمی که بسیاری انتخاب میکنند، یعنی نادیده گرفتن کل محاسبه، در واقع به معنای پذیرفتن ریسکی ناشناخته است.
آیا کارمزد روی حساب کوچک سنگینتر است؟
این باور رایج نیمه‌درست است و نیمهٔ نادرست آن به تصمیم‌های بد می‌انجامد. کارمزد درصدی به بزرگی حساب بستگی ندارد: کارمزد کپیبیت ۷ صدم درصد در هر معامله است و این درصد روی پوزیشن ۲۰ دلاری و پوزیشن ۲۰ هزار دلاری یکسان اعمال میشود. این کارمزد علاوه بر کارمزد خود پروتکل هایپرلیکوئید است و همان عدد روی هر معامله‌ای اعمال میشود، چه معاملهٔ خود شما باشد و چه معاملهٔ کپیشده.
آنچه واقعاً تعیین میکند کارمزد چقدر سنگین باشد، فاصلهٔ استاپ شماست. کارمزد رفتوبرگشت (باز کردن و بستن) روی نوشنال حساب میشود، در حالی که مبلغی که ریسک کردهاید حاصل‌ضرب همان نوشنال در فاصلهٔ استاپ است. هرچه استاپ نزدیکتر باشد، این دو عدد به هم نزدیکتر میشوند:
| فاصله استاپ | کارمزد رفتوبرگشت کپیبیت | سهم آن از مبلغی که ریسک کردهاید |
|---|---|---|
| ۰٫۵٪ | ۰٫۱۴٪ نوشنال | ۲۸٪ |
| ۱٪ | ۰٫۱۴٪ نوشنال | ۱۴٪ |
| ۲٪ | ۰٫۱۴٪ نوشنال | ۷٪ |
| ۵٪ | ۰٫۱۴٪ نوشنال | ۲٫۸٪ |
| ۱۰٪ | ۰٫۱۴٪ نوشنال | ۱٫۴٪ |
ستون آخر مهم‌ترین عدد این مقاله است. اسکالپ (معاملهٔ بسیار کوتاه‌مدت) با استاپ نیم درصدی یعنی پیش از هر حرکت قیمت، حدود یک‌چهارم مبلغی که ریسک کردهاید صرف کارمزد شده است و کارمزد پروتکل نیز به این عدد اضافه میشود. این نسبت در حساب ۱۰۰ دلاری و حساب ۱۰۰ هزار دلاری دقیقاً یکی است. تفاوت در این است که صاحب حساب کوچک معمولاً به دلایل دیگری به سمت استاپ‌های نزدیک و معاملات پرتعداد کشیده میشود.
پس جملهٔ درست این است: کارمزد درصدی حساب کوچک را تنبیه نمیکند؛ سبک معاملهٔ پرتعداد با استاپ نزدیک این کار را میکند. در مقابل، هر هزینهای که مبلغ ثابت دارد، مانند کارمزد شبکه هنگام انتقال دارایی، در حساب کوچک سهم بزرگتری از سرمایه را میگیرد. اگر پوزیشن را چند روز باز نگه می‌دارید، فاندینگ ریت هم به این محاسبه اضافه میشود که در هزینه نگه‌داشتن پوزیشن فیوچرز جداگانه بررسی شده است.
برای جبران سرمایه کم باید لوریج را بالا برد؟
این رایج‌ترین اشتباه حسابهای کوچک است و از یک سوءتفاهم ساده می‌آید: بسیاری فکر میکنند لوریج مقدار سود و زیان را تعیین میکند. این‌طور نیست. سود و زیان شما از ارزش پوزیشن و حرکت قیمت به دست می‌آید. لوریج فقط تعیین میکند چه مقدار مارجین برای آن پوزیشن قفل شود و در چه فاصلهای از قیمت فعلی لیکوئید شوید.
به جدول اول برگردید. حساب ۱۰۰ دلاری با استاپ ۵ درصدی به پوزیشن ۲۰ دلاری رسید. برای باز کردن پوزیشن ۲۰ دلاری با موجودی ۱۰۰ دلار، به لوریج نیازی ندارید. حتی برای پوزیشن ۵۰ دلاری هم نیازی ندارید. لوریج فقط وقتی لازم میشود که نوشنال محاسبه‌شده از موجودی حساب بزرگتر باشد و در برنامه‌ای که ریسک هر معامله یک یا دو درصد است، این حالت به‌ندرت پیش می‌آید.
به بیان دیگر، لوریج خروجی محاسبه است، نه ورودی آن. ترتیب درست این است: اول سقف ریسک به دلار، بعد فاصلهٔ استاپ، بعد نوشنال و در آخر، اگر لازم شد، لوریج. کسی که از لوریج شروع میکند، ریسک خود را حدس زده است، نه محاسبه.
نکتهٔ دیگری هم هست که کمتر گفته میشود: لوریج بالا فاصلهٔ شما تا قیمت لیکوئید شدن را کوتاه میکند. با لوریج ۲۰ برابر، حرکتی در حد ۵ درصد خلاف جهت شما کافی است تا مارجین آن پوزیشن از بین برود و بازار کریپتو حرکت ۵ درصدی را در یک ساعت هم انجام می‌دهد. در این حالت اگر استاپ لاس شما دورتر از این فاصله باشد، عملاً بی‌اثر است؛ چون لیکوئید شدن زودتر از آن رخ می‌دهد.
اگر پوزیشن از حداقل حجم سفارش کوچکتر شد چه کنیم؟
لحظهٔ واقعی تصمیم همین‌جاست. چهار راه وجود دارد و هر کدام هزینهٔ خود را دارد:
- استاپ را دورتر بگذارید و پوزیشن را کوچک نگه دارید. با استاپ ۱۰ درصدی بهجای ۲ درصدی، برای همان یک دلار ریسک به پوزیشن کوچک‌تری می‌رسید. این کار فقط وقتی درست است که فاصلهٔ جدید از نظر ساختار بازار معنا داشته باشد، نه اینکه تنها برای جور شدن عدد انتخاب شده باشد.
- معامله را انجام ندهید. اگر پوزیشنی که برنامهٔ ریسک شما می‌سازد از حداقل پلتفرم کوچکتر است، آن معامله با این اندازهٔ حساب اجراشدنی نیست. انجام ندادن معامله یک تصمیم است، نه شکست.
- سقف ریسک را آگاهانه بالاتر ببرید. بعضی معامله‌گران در حساب کوچک بهجای یک درصد، سقف دو یا سه درصدی می‌گذارند. این انتخاب پذیرفتنی است، به شرطی که از قبل نوشته شده باشد و بدانید چه چیزی را پذیرفته‌اید: با ریسک ۳ درصدی، ده ضرر پیاپی حساب را حدود یک‌چهارم کوچک میکند.
- بهجای فیوچرز، اسپات را در نظر بگیرید. در اسپات فاندینگ و لیکوئید شدن در کار نیست و ریسک شما به همان مبلغی محدود می‌ماند که وارد کردهاید. در عوض، سود حاصل از حرکت قیمت نیز کوچکتر است و این همان بده‌بستانی است که با انتخاب اسپات می‌پذیرید.
این چهار گزینه یک نکتهٔ مشترک دارند: هیچ‌کدام «سرمایه کم را جبران» نمیکند، چون سرمایه کم چیزی نیست که جبران شود. آنچه می‌توان درست کرد، تطبیق برنامه با اندازهٔ واقعی حساب است.
یک هشدار عددی هم لازم است: جمع ریسک پوزیشنهای باز در حساب کوچک خیلی زودتر از آنچه تصور می‌کنید از سقف عبور میکند. اگر هر پوزیشن برای عبور از حداقل حجم سفارش باید از حدی بزرگتر باشد، با دو یا سه پوزیشن همزمان ریسک باز شما دیگر یک درصد نیست. روش جمع زدن این ریسک در محاسبه ریسک کل حساب توضیح داده شده است و برای حساب کوچک اهمیت بیشتری دارد.
کپی تریدینگ با سرمایه کم چه تفاوتی دارد؟
کپی ترید گاهی به‌عنوان راه‌حل سرمایه کم معرفی میشود و این معرفی درست نیست. کپیکننده هم میتواند ضرر کند، عملکرد گذشتهٔ یک لید تریدر آیندهٔ او را تضمین نمیکند و انگیزه‌های لید تریدر لزوماً با انگیزه‌های شما یکی نیست؛ او از کارمزد معاملات کپی‌کنندگان سهم میگیرد و شما ریسک حساب خود را به دوش می‌کشید.
با سرمایه کم یک لایهٔ فنی هم اضافه میشود. پوزیشنهای کپیشده به نسبت سرمایهٔ شما کوچک میشوند و وقتی سرمایهٔ پایه کوچک باشد، ممکن است بخشی از آنها از حداقل حجم سفارش کوچکتر شود و اجرا نشود. نتیجه این است که سبد شما دقیقاً کپی سبد لید تریدر نیست و بازدهی شما از او فاصله میگیرد. دلایل دیگر این فاصله، از اسلیپیج تا تأخیر اجرا، در چرا سود کپی ترید با لید تریدر فرق دارد آمده است.
بنابراین اگر با سرمایه کم سراغ کپی ترید می‌روید، همان دو عددی را بررسی کنید که برای معاملهٔ شخصی بررسی می‌کردید: حداکثر دراودان (افت حساب از اوج) که تحمل می‌کنید و مبلغی که در بدترین حالت حاضرید از دست بدهید. کپی ترید این دو تصمیم را از دوش شما برنمیدارد.
از کجا شروع کنیم؟
اگر می‌خواهید امروز یک برنامهٔ اجراشدنی داشته باشید، به همین ترتیب پیش بروید:
- حداقل ارزش سفارش را در پلتفرم و برای نمادی که معامله می‌کنید پیدا کنید.
- سقف ریسک هر معامله را به دلار بنویسید، نه به درصد. در حساب ۱۰۰ دلاری، «یک درصد» را به «یک دلار» تبدیل کنید تا با عددی روبه‌رو شوید که واقعاً با آن کار می‌کنید.
- فاصلهٔ استاپ را از ساختار بازار بگیرید و با فرمول، نوشنال را حساب کنید.
- بررسی کنید نوشنال به‌دست‌آمده از حداقل پلتفرم بزرگتر است یا نه. اگر نیست، یکی از چهار گزینهٔ بالا را آگاهانه انتخاب کنید.
- تعداد پوزیشنهای همزمان را محدود نگه دارید و جمع ریسک باز را هر بار پیش از باز کردن پوزیشن جدید حساب کنید.
حداقل واریز در کپیبیت ۲۰ دلار است، اما این عدد فقط نشان می‌دهد از کجا می‌توان شروع کرد. اینکه برنامهٔ ریسک شما با چه اندازهٔ حسابی اجراشدنی است، با همان محاسبهٔ بالا مشخص میشود، نه با حداقل واریز.
این مطلب صرفاً جنبهٔ آموزشی دارد و توصیهٔ مالی یا سرمایه‌گذاری نیست. معامله با لوریج ریسک از دست رفتن کل سرمایه را دارد و تصمیم نهایی با خود شماست.
پرسش‌های متداول
یعنی همان کاری که در حساب بزرگ انجام میدهید، با این تفاوت که سقف ریسک هر معامله را بهجای درصد، به دلار مینویسید و پوزیشن را از روی آن میسازید. در حسابی ۱۰۰ دلاری، ریسک یک درصدی یعنی یک دلار؛ عددی که خیلی زود به حداقل حجم سفارش پلتفرم میرسد و شما را وادار میکند یا استاپ را دورتر بگذارید یا تعداد معاملات را کم کنید.