کیف پول سختافزاری (لجر یا ترزور) کلید خصوصی شما را آفلاین نگه میدارد و هر تراکنش باید روی خود دستگاه تأیید شود. تراستوالت و متامسک کیف پول‌های نرم‌افزاری غیرحضانتی هستند. برای دارایی قابل‌توجه از دستگاه سختافزاری استفاده کنید و پول را فقط با آدرس و شبکهٔ درست و یک مبلغ آزمایشی جابهجا کنید.
بیشتر زیان‌ها در نگهداری دارایی از یک خطای ساده می‌آیند، نه از هک پیچیده: شبکهٔ اشتباه، آدرس عوض‌شده یا عبارت بازیابیای که جایی تایپ شده است. این راهنما چهار کیف پول و چند قاعدهٔ جابه‌جایی را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهد. پیش از آن، چهار روش معاملهٔ امن را ببینید. آخرین به‌روزرسانی: ۱۶ مهر ۱۴۰۵.
نکات کلیدی
- روش پیشنهادی: ۹۰ درصد دارایی در کیف پول سختافزاری (یا یک گوشی قدیمی مخصوص کیف پول)، معاملهٔ اسپات از صرافی غیرمتمرکز و صرافی متمرکز فقط برای کارهایی که واقعاً به آن نیاز دارند.
- لجر و ترزور کلید را آفلاین نگه میدارند؛ تراستوالت و متامسک کیف پول‌های نرم‌افزاری غیرحضانتی‌اند.
- دستگاهی که عبارت بازیابی آماده یا راه‌اندازی قبلی داشته باشد، هرگز قابل استفاده نیست.
- شبکهٔ برداشت و واریز باید یکی باشد، و هر بار برای آدرس جدید ابتدا یک مبلغ آزمایشی بفرستید.
- عبارت بازیابی فقط روی کاغذ؛ هیچ پشتیبانی آن را از شما نمیخواهد.
چه کیف پولی برای چه کاری مناسب است؟
| کیف پول | نوع | شبکههای رایج | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| لجر (Ledger) | سختافزاری | تعداد زیادی شبکه | نگهداری دارایی قابل‌توجه |
| ترزور (Trezor) | سختافزاری، نرمافزار متنباز | تعداد زیادی شبکه | نگهداری دارایی قابل‌توجه |
| تراستوالت (Trust Wallet) | نرم‌افزاری موبایل، غیرحضانتی | شبکههای زیاد از جمله ترون | نگهداری تتر روی TRC20، شروع کار |
| متامسک (MetaMask) | نرم‌افزاری، موبایل و افزونه | اتریوم، آربیتروم، BNB Chain و مشابه | معامله در صرافی‌های غیرمتمرکز، اتصال به دستگاه سختافزاری |
کیف پول سختافزاری چیست و لجر و ترزور چه فرقی دارند؟
کیف پول سختافزاری دستگاه کوچکی است که کلید خصوصی شما را آفلاین نگه میدارد. هر تراکنش باید روی صفحه و دکمههای خود دستگاه تأیید شود؛ پس حتی اگر گوشی یا کامپیوترتان آلوده باشد، کسی بدون دسترسی فیزیکی به دستگاه نمیتواند دارایی را جابهجا کند.
- لجر (Ledger): مدل‌های رایج Nano S Plus، Nano X، Flex و Stax هستند. با برنامهٔ رسمی Ledger Live مدیریت میشود و از تعداد زیادی شبکه پشتیبانی میکند. لجر یک سرویس اختیاری پشتیبانگیری از عبارت بازیابی به نام Ledger Recover دارد؛ اگر میخواهید عبارت بازیابی فقط روی کاغذ خودتان باشد، آن را فعال نکنید.
- ترزور (Trezor): مدل‌های جدید Safe 3 و Safe 5 هستند. نرمافزار ترزور متنباز است و با برنامهٔ رسمی Trezor Suite مدیریت میشود.
- هر دو را می‌توان به متامسک وصل کرد تا با همان امنیت دستگاه، در صرافی‌های غیرمتمرکز معامله کنید.
چک‌لیست خرید و راه‌اندازی:
- فقط از فروشندهٔ معتبر بخرید و جعبه باید پلمب و سالم باشد.
- اگر همراه دستگاه کارتی با عبارت بازیابی از قبل نوشته‌شده بود، از آن دستگاه استفاده نکنید. دستگاه اصلی همیشه عبارت بازیابی را خودش، روی صفحهٔ خودش، هنگام راه‌اندازی می‌سازد.
- اگر دستگاه از قبل روشن و راه‌اندازی شده بود (پین داشت یا دارایی رویش بود)، از آن استفاده نکنید.
- برنامهٔ مدیریت (Ledger Live یا Trezor Suite) را فقط از سایت رسمی سازنده دانلود کنید؛ این برنامه‌ها اصالت دستگاه را هم بررسی می‌کنند.
- عبارت بازیابی (۱۲ یا ۲۴ کلمه) را روی کاغذ بنویسید و در جای امن نگه دارید.
تراستوالت و متامسک چه تفاوتی دارند؟
تراستوالت (Trust Wallet) یک کیف پول نرم‌افزاری غیرحضانتی برای موبایل است که از شبکههای زیادی، از جمله ترون، پشتیبانی میکند؛ برای نگهداری تتر روی شبکهٔ ترون (TRC20) گزینهٔ رایجی است. داخل برنامه امکان اتصال به صرافی‌های غیرمتمرکز و سوآپ هم وجود دارد. فقط از فروشگاه رسمی اپ (گوگل‌پلی یا اپ‌استور) یا سایت رسمی نصب کنید؛ نسخه‌های جعلی فارسی‌شده زیادند. برای نگهداری مقدار زیاد، اپ موبایل را به افزونهٔ مرورگر ترجیح دهید.
متامسک (MetaMask) کیف پول نرم‌افزاری محبوب برای شبکههای سازگار با اتریوم است (اتریوم، آربیتروم، BNB Chain و مانند آن‌ها). نسخهٔ موبایل و افزونهٔ مرورگر دارد و بیشتر صرافی‌های غیرمتمرکز با آن کار می‌کنند. مهم‌ترین مزیتش این است که می‌توانید لجر یا ترزور را به آن وصل کنید. در این حالت متامسک فقط رابط است و هر تراکنش باید روی دستگاه سختافزاری تأیید شود.
کدام کیف پول را انتخاب کنم؟
- دارایی قابل‌توجه: لجر یا ترزور، و برای معامله، اتصال آن به متامسک.
- بودجهٔ کم یا شروع کار: تراستوالت یا متامسک روی یک گوشی قدیمی مخصوص کیف پول.
برای گوشی مخصوص کیف پول:
- گوشی را به تنظیمات کارخانه برگردانید.
- فقط یک کیف پول را از فروشگاه رسمی نصب کنید و هیچ برنامهٔ دیگری نصب نکنید.
- با آن وبگردی نکنید، روی لینک نزنید و پیامرسان نصب نکنید.
این روش از کیف پول سختافزاری ضعیفتر است، اما از نگه داشتن دارایی در صرافی بسیار امنتر است.
خرید و فروش اسپات در صرافی غیرمتمرکز چطور انجام میشود؟
در صرافی غیرمتمرکز، معامله مستقیم از کیف پول شما انجام میشود و توکن به همان کیف پول برمی‌گردد. چند نمونهٔ شناخته‌شده: یونی‌سواپ (اتریوم، آربیتروم و بیس)، پنکیک‌سواپ (BNB Chain) و سان‌سواپ (ترون).
- در کیف پول خود، علاوه بر ارزی که میخواهید با آن خرید کنید، مقدار کمی از ارز اصلی همان شبکه (برای کارمزد) داشته باشید؛ مثلاً ETH روی آربیتروم، BNB روی BNB Chain یا TRX روی ترون.
- سایت صرافی را فقط از آدرس رسمی باز کنید و بوکمارک کنید؛ لینک‌های تبلیغاتی و تلگرامی را باز نکنید.
- آدرس قرارداد توکن را از کوین‌گکو یا کوین‌مارکت‌کپ بردارید؛ توکن‌های جعلی با همان نام فراوان‌اند. چک‌لیست تشخیص توکن اسکم جزئیات بیشتری دارد.
- کیف پول را وصل کنید، مقدار را وارد کنید، لغزش قیمت (اسلیپیج) را پایین نگه دارید و تراکنش را تأیید کنید (اگر کیف پول سختافزاری وصل است، روی خود دستگاه).
هر چند وقت یک بار مجوزهایی را که به قراردادها داده‌اید بررسی و مجوزهای بلااستفاده را لغو کنید.
رفت و برگشت با صرافی متمرکز چطور باشد؟
- فقط برای کارهایی که صرافی متمرکز لازم دارد (مثل تبدیل به پول نقد یا معاملات فیوچرز) پول بفرستید، و فقط به اندازهٔ همان کار.
- رفت: آدرس واریز را از صرافی بگیرید، شبکه را دقیق انتخاب کنید و از کیف پول خود ارسال کنید.
- برگشت: کارتان که تمام شد، اصل و سود را به آدرس کیف پول خودتان برداشت کنید. در کیف پول سختافزاری، آدرس دریافت را روی صفحهٔ خود دستگاه هم بررسی کنید.
- اگر صرافی امکان «لیست سفید آدرس برداشت» دارد، آدرس کیف پول خود را در آن ثبت کنید تا برداشت فقط به همان آدرس ممکن باشد.
چطور پول را بدون خطا جابهجا کنیم؟
- اول مبلغ آزمایشی: هر بار به آدرسی جدید پول می‌فرستید، ابتدا مبلغ کمی بفرستید و بعد از رسیدن، بقیه را.
- شبکه باید یکی باشد: شبکهٔ برداشت و شبکهٔ واریز باید یکسان باشند. تتر روی ترون (TRC20) را فقط به آدرس ترون بفرستید؛ آدرسهای ترون با حرف T شروع میشوند و آدرسهای اتریوم و شبکههای مشابه با 0x. ارسال روی شبکهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود.
- ممو یا تگ: بعضی ارزها (مثل XRP و TON) هنگام واریز به صرافی به ممو یا تگ نیاز دارند؛ اگر صرافی خواسته، آن را حتماً وارد کنید.
- آدرس را کپی و دوباره بررسی کنید: بدافزارهایی هستند که آدرس کپیشده را عوض می‌کنند. چند کاراکتر اول و آخر آدرس را بعد از چسباندن دوباره بررسی کنید.
عبارت بازیابی را چطور نگه داریم؟
- عبارت بازیابی را هیچ‌جا تایپ نکنید، از آن عکس نگیرید و در گوشی یا ابر ذخیره نکنید. فقط روی کاغذ بنویسید و در جای امن نگه دارید.
- هیچ پشتیبان واقعی، هیچ ادمین تلگرامی و هیچ سایتی هرگز عبارت بازیابی شما را نمیخواهد. هر کسی خواست، کلاهبردار است.
- خوبی کیف پول غیرحضانتی این است که اگر یک برنامه یا دستگاه از کار افتاد یا گم شد، با همان عبارت بازیابی در یک کیف پول دیگر به دارایی‌تان دسترسی دارید. به همین دلیل، این کاغذ از خود دستگاه مهمتر است.
چه ریسک‌هایی هنوز وجود دارد؟
- هیچ روشی ریسک صفر ندارد: سایت‌های جعلی و فیشینگ زیادند، قراردادهای هوشمند ممکن است باگ داشته باشند و اشتباه در شبکه یا آدرس، برگشتپذیر نیست.
- اگر عبارت بازیابی را گم کنید، هیچ‌کس نمیتواند دارایی را برگرداند.
- با این حال، با این روش دیگر هیچ صرافی‌ای نمیتواند یک‌شبه بیشتر دارایی شما را قفل کند.
این راهنما جنبهٔ آموزشی دارد و توصیهٔ مالی نیست. مسئولیت هر معامله و نگهداری دارایی با خود شماست.
پرسش‌های متداول
کلید خصوصی شما را آفلاین، داخل خود دستگاه نگه میدارد و هر تراکنش باید روی صفحه و دکمههای همان دستگاه تأیید شود. به همین دلیل حتی اگر گوشی یا کامپیوترتان آلوده باشد، کسی بدون دسترسی فیزیکی به دستگاه نمیتواند دارایی را جابهجا کند. این امنیت به عبارت بازیابیای که روی کاغذ نگه میدارید وابسته است.
