دارایی‌ای که در صرافی متمرکز است، تا زمانی که آن را برداشت نکردهاید، در اختیار شما نیست. چهار روش کمک میکند هم معامله کنید و هم بخش بزرگ دارایی همیشه در کنترل خودتان باشد: قانون ده و نود، کیف پول سختافزاری، خرید اسپات از صرافی غیرمتمرکز و معاملهٔ فیوچرز روی هایپرلیکوئید.
ماجرای برداشتهای معوق اوامپی فینکس نشان داد که این ریسک واقعی است. این راهنما چهار روش را قدم‌به‌قدم توضیح میدهد، از ساده‌ترین قاعده تا معاملهٔ فیوچرز بدون واسطه. آخرین به‌روزرسانی: ۱۵ مهر ۱۴۰۵.
نکات کلیدی
- موجودی حساب صرافی، تعهد صرافی به شماست، نه دارایی در اختیار شما؛ تا برداشت نکردهاید، در کنترل شما نیست.
- قانون ده و نود: فقط ۱۰ درصد دارایی در صرافی، ۹۰ درصد در کیف پولی که کلیدش دست خودتان است.
- کیف پول سختافزاری کلید خصوصی را آفلاین نگه می‌دارد؛ عبارت بازیابی فقط روی کاغذ و فقط نزد خودتان.
- در صرافی غیرمتمرکز و در هایپرلیکوئید، دارایی هیچ‌وقت دست واسطه نمی‌افتد و برداشت فقط با امضای شما انجام میشود.
- هیچ روشی ریسک صفر ندارد؛ آنچه تغییر میکند این است که دیگر کسی نمیتواند برداشت شما را ببندد.
چرا دارایی در صرافی متمرکز در اختیار شما نیست؟
وقتی به یک صرافی متمرکز واریز میکنید، کلید خصوصی آن دارایی دست صرافی است. عددی که در حساب خود میبینید، تعهد صرافی به شماست؛ تا وقتی برداشت نکردهاید، صرافی میتواند برداشت را به تعویق بیندازد، محدود کند یا متوقف کند. برداشتهای معوق اوامپی فینکس نمونهٔ روشن همین ریسک بود. چهار روش زیر طوری طراحی شده‌اند که بتوانید معامله کنید و در عین حال بخش بزرگ دارایی همیشه در کنترل خودتان بماند.
| روش | چه مشکلی را حل میکند | چه چیزی لازم دارد |
|---|---|---|
| قانون ده و نود | اندازهٔ دارایی در معرض ریسک صرافی را کوچک نگه می‌دارد | یک قاعدهٔ هفتگی و یک کیف پول شخصی |
| کیف پول سختافزاری | کلید خصوصی ۹۰ درصد دارایی را آفلاین نگه می‌دارد | خرید دستگاه از منبع رسمی، یا یک گوشی قدیمی |
| خرید از صرافی غیرمتمرکز | خرید اسپات بدون آنکه دارایی دست واسطه بیفتد | استیبل‌کوین و کمی ارز شبکه برای کارمزد |
| فیوچرز روی هایپرلیکوئید | معاملهٔ اهرمدار با حسابی که فقط امضای شما آن را کنترل میکند | USDC و کمی ETH روی شبکهٔ آربیتروم |
قانون ده و نود چیست؟
- در هر لحظه فقط حدود ۱۰ درصد از کل دارایی شما در صرافی متمرکز باشد؛ همان مقداری که طبق مدیریت سرمایه، اکنون با آن معامله میکنید.
- ۹۰ درصد بقیه در کیف پولی بماند که کلید آن فقط دست خودتان است (روش دوم).
- هر هفته موجودی صرافی را بررسی کنید؛ اگر سود کرده‌اید و سهم صرافی از ۱۰ درصد بیشتر شده، مازاد را برداشت کنید.
- هر چند وقت یک بار یک برداشت آزمایشی کوچک انجام دهید. اگر برداشت کوچک هم با تأخیر انجام شد، این یک هشدار جدی است.
اینکه آن ۱۰ درصد چطور میان معامله‌ها تقسیم شود، موضوع مدیریت ریسک با سرمایهٔ کم است.
کیف پول سختافزاری چیست و چطور از آن استفاده کنیم؟
کیف پول سختافزاری دستگاهی است که کلید خصوصی شما را آفلاین نگه می‌دارد و هر تراکنش باید روی خود دستگاه تأیید شود. برای ۹۰ درصدی که معامله نمی‌کنید، این امن‌ترین گزینه است.
- فقط از نمایندهٔ معتبر یا منبع رسمی بخرید. دستگاهی را که از قبل راه‌اندازی شده یا همراه آن کارتی با عبارت بازیابی آمده است، هرگز استفاده نکنید.
- عبارت بازیابی (۱۲ یا ۲۴ کلمه) را خودتان روی کاغذ بنویسید و در جای امن نگه دارید. از آن عکس نگیرید، در گوشی یا فضای ابری ذخیره نکنید و در هیچ سایتی وارد نکنید. هیچ پشتیبانی واقعی هرگز عبارت بازیابی شما را نمیخواهد.
- هنگام واریز، آدرس مقصد را روی صفحهٔ خود دستگاه هم بررسی کنید.
جایگزین ارزانتر: یک گوشی قدیمی را به تنظیمات کارخانه برگردانید و فقط تراستوالت یا متامسک را از فروشگاه رسمی روی آن نصب کنید. روی این گوشی هیچ برنامهٔ دیگری نصب نکنید، با آن وبگردی نکنید و روی هیچ لینکی نزنید. این روش از کیف پول سختافزاری ضعیفتر است، اما از نگه داشتن دارایی در صرافی بسیار امنتر است.
خرید اسپات از صرافی غیرمتمرکز چطور انجام میشود؟
در صرافی غیرمتمرکز (مانند یونی‌سواپ یا پنکیک‌سواپ) خرید مستقیم از کیف پول خودتان انجام میشود و توکن مستقیم به همان کیف پول برمی‌گردد؛ دارایی هیچ‌وقت دست واسطه نمی‌افتد.
- مقداری استیبل‌کوین و مقدار کمی ارز اصلی همان شبکه (برای کارمزد) به کیف پول خود منتقل کنید.
- سایت صرافی غیرمتمرکز را فقط از آدرس رسمی باز کنید و آن را بوکمارک کنید؛ لینک‌های تبلیغاتی و پیام‌های تلگرامی را باز نکنید.
- آدرس قرارداد توکن را از کوین‌گکو یا کوین‌مارکت‌کپ بردارید؛ توکن‌های جعلی با همان نام زیادند. تشخیص توکن اسکم چک‌لیست کامل‌تری دارد.
- کیف پول را وصل کنید، مقدار را وارد کنید، لغزش قیمت (اسلیپیج) را پایین نگه دارید و تراکنش را تأیید کنید.
هر چند وقت یک بار مجوزهایی را که به قراردادها داده‌اید بررسی و مجوزهای بلااستفاده را لغو کنید.
معاملهٔ فیوچرز روی هایپرلیکوئید چطور انجام میشود؟
هایپرلیکوئید یک صرافی غیرمتمرکز فیوچرز است: حساب شما همان کیف پول شماست و برداشت فقط با امضای خود شما انجام میشود. هیچکس نمیتواند برداشت شما را متوقف کند یا حساب شما را ببندد.
- در کیف پول خود USDC روی شبکهٔ آربیتروم و مقدار کمی ETH روی همان شبکه (برای کارمزد) داشته باشید.
- سایت رسمی هایپرلیکوئید را باز کنید، کیف پول را وصل کنید و واریز کنید. حداقل واریز ۵ USDC است؛ مبلغ کمتر از این از دست می‌رود.
- برای برداشت، درخواست را در سایت ثبت و با کیف پول خود امضا کنید؛ مبلغ معمولاً ظرف چند دقیقه به کیف پول شما روی آربیتروم برمی‌گردد (کارمزد برداشت ۱ USDC).
اهرم را پایین نگه دارید؛ غیرمتمرکز بودن، ریسک لیکوئید شدن را کم نمیکند. اینکه لیکوئید شدن دقیقاً با چه قیمتی رخ میدهد، در توضیح قیمت مارک و لیکوئید شدن آمده است.
کپیبیت هم روی همین هایپرلیکوئید کار میکند؛ اگر خواستید معاملات کسی را کپی کنید، دارایی همچنان در حساب خودتان میماند. تفاوت این مدل با کپی تریدینگ صرافی‌های متمرکز را در کپی تریدینگ آنچین توضیح داده‌ایم.
چه ریسک‌هایی هنوز وجود دارد؟
- هیچ‌کدام از این روش‌ها ریسک صفر ندارد: قراردادهای هوشمند ممکن است باگ داشته باشند و سایتهای جعلی و فیشینگ زیادند.
- اگر عبارت بازیابی را گم کنید، هیچکس نمیتواند دارایی را برگرداند؛ مسئولیت نگهداری آن کاملاً با خود شماست.
- با این حال، دیگر هیچ صرافیای نمیتواند یکشبه برداشت شما را ببندد.
این راهنما جنبهٔ آموزشی دارد و توصیهٔ مالی نیست. مسئولیت هر معامله و نگهداری دارایی با خود شماست.
پرسش‌های متداول
چون کلید خصوصی آن دست صرافی است، نه شما. موجودیای که در حساب صرافی میبینید، تعهد صرافی به شماست و تا وقتی آن را برداشت نکردهاید، صرافی میتواند برداشت را به تعویق بیندازد یا متوقف کند. ماجرای برداشتهای معوق اوامپی فینکس نشان داد که این ریسک نظری نیست و در عمل رخ میدهد.
