ROE در فیوچرز یعنی سود یا زیان پوزیشن تقسیم بر مارجین اولیهٔ همان پوزیشن، نه تقسیم بر کل موجودی حساب. چون لوریج مارجین را کوچک می‌کند، این درصد تقریباً برابر است با درصد تغییر قیمت ضربدر لوریج؛ پس سود و زیان را به یک اندازه بزرگ‌تر از واقعیت نشان میدهد.
نکات کلیدی
- ROE سود پوزیشن را بر مارجین اولیه تقسیم می‌کند، نه بر کل موجودی حساب — پس عددی دربارهٔ یک پوزیشن است، نه دربارهٔ سرمایهٔ شما.
- رابطهٔ میانبر: ROE ≈ درصد تغییر قیمت × لوریج. با لوریج ۲۰ برابر، حرکت ۲ درصدی میشود ۴۰ درصد روی صفحه.
- این بزرگ‌نمایی دو طرفه است: در همان لوریج ۲۰ برابر، حرکت ۵ درصدی در خلاف جهت یعنی ROE منفی صد درصد.
- کارمزد و فاندینگ روی حجم پوزیشن حساب میشوند ولی از مارجین کم میشوند، پس اثرشان روی ROE هم با لوریج بزرگ میشود.
- ROE با کم کردن مارجین قابل باد کردن است، بنابراین برای مقایسهٔ عملکرد دو تریدر معیار قابل اتکایی نیست.
ROE در فیوچرز چیست و روی چه عددی حساب میشود؟
وقتی پوزیشن فیوچرز باز می‌کنید، پلتفرم کنار سود و زیان دلاری یک درصد هم نشان میدهد. این درصد معمولاً ROE است و فرمولش این است:
ROE = (سود یا زیان پوزیشن ÷ مارجین اولیهٔ همان پوزیشن) × ۱۰۰
کل ماجرا در مخرج این کسر است. در اسپات، وقتی هزار دلار بیت‌کوین می‌خرید و قیمت ۲ درصد بالا می‌رود، بیست دلار سود کرده‌اید و درصد سود شما هم ۲ است؛ صورت و مخرج هر دو از یک جنس‌اند. در فیوچرز این‌طور نیست. آنجا شما هزار دلار مارجین می‌گذارید و با لوریج ۱۰ برابر پوزیشنی به حجم ده هزار دلار باز می‌کنید. سود و زیان روی کل ده هزار دلار حساب میشود، ولی درصدش بر همان هزار دلار مارجین تقسیم میشود.
نتیجه یک اتحاد ساده است که کل مقاله را میشود در آن خلاصه کرد:
ROE ≈ درصد تغییر قیمت × لوریج
عدد روی صفحه دروغ نمی‌گوید، ولی جواب سؤالی را میدهد که شما نپرسیده‌اید. سؤال شما معمولاً این است که «سرمایه‌ام چقدر بزرگ‌تر شد؟» و ROE به این جواب میدهد که «این پوزیشن نسبت به وثیقه‌ای که برایش کنار گذاشتی چقدر بازده داد؟» این دو در حساب‌های اهرمدار به‌ندرت یکی هستند.
چرا با ۲ درصد حرکت قیمت، ROE من ۴۰ درصد شد؟
چون لوریج ۲۰ برابر بوده است. جدول زیر همان یک حرکت ۲ درصدی را در لوریج‌های مختلف نشان میدهد؛ مارجین در تمام ردیف‌ها هزار دلار فرض شده است.
| لوریج | حجم پوزیشن | سود یا زیان با حرکت ۲٪ | ROE | حرکت لازم برای ROE منفی ۱۰۰٪ |
|---|---|---|---|---|
| ۱ برابر (اسپات) | ۱٬۰۰۰ دلار | ۲۰ دلار | ۲٪ | ۱۰۰٪ |
| ۳ برابر | ۳٬۰۰۰ دلار | ۶۰ دلار | ۶٪ | ۳۳٫۳٪ |
| ۵ برابر | ۵٬۰۰۰ دلار | ۱۰۰ دلار | ۱۰٪ | ۲۰٪ |
| ۱۰ برابر | ۱۰٬۰۰۰ دلار | ۲۰۰ دلار | ۲۰٪ | ۱۰٪ |
| ۲۰ برابر | ۲۰٬۰۰۰ دلار | ۴۰۰ دلار | ۴۰٪ | ۵٪ |
| ۵۰ برابر | ۵۰٬۰۰۰ دلار | ۱٬۰۰۰ دلار | ۱۰۰٪ | ۲٪ |
ارقام جدول محاسبهٔ حسابی روی همین فرض‌ها هستند و پیش‌بینی یا پیشنهاد معاملاتی نیستند. کارمزد، فاندینگ و مارجین نگهداری در این جدول لحاظ نشده‌اند.
ستون آخر مهم‌ترین ستون جدول است و کسی که ذوق‌زدهٔ ستون ROE شده معمولاً آن را نمی‌خواند. بزرگ‌نمایی لوریج جهت ندارد؛ همان ضریبی که ۲ درصد را ۴۰ درصد می‌کند، ۵ درصد در خلاف جهت را هم منفی صد درصد می‌کند. در ردیف آخر جدول، یک حرکت ۲ درصدی در جهت اشتباه — حرکتی که در بازار کریپتو در یک بعدازظهر عادی اتفاق می‌افتد — کل مارجین را می‌برد.
اینجا یک دقت لازم است: ROE منفی صد درصد نقطهٔ لیکوئید شدن نیست؛ کمی دیرتر از آن است. پلتفرم پیش از اینکه مارجین کاملاً صفر شود و در سطحی به نام مارجین نگهداری، پوزیشن را میبندد. مبنای این تصمیم هم قیمت روی چارت شما نیست؛ اگر نمی‌دانید قیمت مارک چطور ساخته میشود و چرا زودتر از چارت لیکوئید می‌شوید، همان ستون آخر جدول هم خوش‌بینانه است.
ROE با بازدهی حساب چه فرقی دارد؟
سه درصد مختلف در ذهن معامله‌گر تازه‌کار قاطی میشوند، در حالی که هر سه صورت یکسانی دارند و فقط مخرجشان فرق می‌کند. فرض کنید کل موجودی حساب ده هزار دلار است، هزار دلارش را به‌عنوان مارجین یک پوزیشن با لوریج ۱۰ برابر گذاشته‌اید، و قیمت ۲ درصد به نفع شما حرکت کرده است. سود دلاری در هر سه ردیف یکی است: ۲۰۰ دلار.
| معیار | مخرج کسر | عدد | چه چیزی را می‌گوید |
|---|---|---|---|
| درصد تغییر قیمت | قیمت ورود | ۲٪ | بازار چقدر حرکت کرد |
| ROE | مارجین اولیه: ۱٬۰۰۰ دلار | ۲۰٪ | این پوزیشن نسبت به وثیقه‌اش چقدر بازده داد |
| بازدهی حساب | کل موجودی: ۱۰٬۰۰۰ دلار | ۲٪ | سرمایهٔ شما واقعاً چقدر بزرگ‌تر شد |
به تلاقی جالب این جدول نگاه کنید: بازدهی واقعی حساب دقیقاً همان ۲ درصد حرکت قیمت است، چون فقط یک‌دهم حساب با لوریج ۱۰ برابر درگیر شده و این دو ضریب همدیگر را خنثی کرده‌اند. آن ۲۰ درصدِ وسط، هیچ‌کدام از این دو واقعیت را نمی‌گوید. عددی است دربارهٔ کارایی یک تکه از سرمایه، نه دربارهٔ سرمایه.
مشکل وقتی جدی میشود که کسی ROE را در ذهنش با بازدهی حساب یکی بگیرد. «امروز ۲۰ درصد زدم» حس رشد سرمایه میدهد، در حالی که حساب ۲ درصد بزرگ‌تر شده است. همان اشتباه در جهت مخالف بدتر است: «فقط ۲۰ درصد ضرر کردم» وقتی گفته میشود که ۲۰۰ دلار از حساب رفته، ولی همان ذهنیت در پوزیشن بعدی با لوریج بالاتر تکرار میشود و آنجا رقم دلاری دیگر کوچک نیست.
کارمزد و فاندینگ در ROE دیده میشوند؟
نه به شکلی که به آن اتکا کنید. درصدی که روی یک پوزیشن باز میبینید بر پایهٔ سود تحققنیافته است و کارمزد بستن هنوز از آن کسر نشده. فاندینگ هم مستقل از این عدد، دوره‌ای از مارجین شما برداشته میشود.
نکتهٔ ظریف این است که این دو هزینه هم دقیقاً همان بزرگ‌نمایی را می‌خورند. هر دو روی حجم پوزیشن حساب میشوند اما از مارجین کم میشوند؛ یعنی نسبت به مارجین شما، ضربدر لوریج میشوند.
یک مثال عددی روی همان پوزیشن ۲۰ برابری جدول قبل (مارجین ۱٬۰۰۰ دلار، حجم ۲۰٬۰۰۰ دلار): کپی‌بیت به‌عنوان یک بیلدر هایپرلیکوئید ۷ صدم درصد در هر معامله دریافت می‌کند که علاوه بر کارمزد خود پروتکل هایپرلیکوئید است. سهم کپی‌بیت در یک رفت‌وبرگشت کامل روی این حجم ۲۸ دلار میشود — یعنی ۲٫۸ درصد از مارجین هزار دلاری، و به همین اندازه از ROE. آن ۴۰ درصدی که روی صفحه دیده بودید، پیش از احتساب کارمزد پروتکل و فاندینگ، چیزی حدود ۳۷ درصد است.
در معاملهٔ چند ساعته این تفاوت قابل چشم‌پوشی به نظر می‌رسد. در پوزیشنی که هفته‌ها باز می‌ماند نیست؛ آنجا فاندینگ جزء اصلی هزینه است و حساب‌وکتاب کامل هزینهٔ نگه‌داشتن پوزیشن فیوچرز نشان میدهد که این کسرهای کوچک با لوریج چه اندازه‌ای پیدا می‌کنند.
چرا ROE معیار خوبی برای مقایسهٔ دو تریدر نیست؟
چون هر عددی که مخرجش را خود شخص انتخاب می‌کند، قابل باد کردن است.
دو تریدر را در نظر بگیرید که در یک معامله هر دو دقیقاً ۵۰۰ دلار سود کرده‌اند:
- تریدر الف ۵٬۰۰۰ دلار مارجین گذاشته با لوریج ۲ برابر، حجم پوزیشن ۱۰٬۰۰۰ دلار، و قیمت ۵ درصد حرکت کرده است. ROE او ۱۰ درصد است.
- تریدر ب ۵۰۰ دلار مارجین گذاشته با لوریج ۵۰ برابر، حجم پوزیشن ۲۵٬۰۰۰ دلار، و قیمت ۲ درصد حرکت کرده است. ROE او ۱۰۰ درصد است.
سود دلاری یکی است. عدد روی صفحه ده برابر فرق دارد. و اگر بپرسیم کدام‌یک ریسک بیشتری برداشته، جواب برعکس چیزی است که ROE القا می‌کند: تریدر ب با حرکت ۲ درصدی در جهت مخالف کل مارجینش را از دست می‌داد.
این دقیقاً همان چیزی است که فهرست‌های عملکرد و لیدربوردها را گمراه‌کننده می‌کند. مرتب کردن تریدرها بر اساس درصد بازدهی، در عمل مرتب کردن آن‌ها بر اساس میزان لوریجی است که استفاده کرده‌اند — و لوریج بالا در یک بازهٔ خوش‌شانس، بهترین راه برای رسیدن به بالای چنین فهرستی است. کسی که رکورد یک لید تریدر را جدی می‌خواند اول دنبال دراودان و طول رکورد می‌گردد، نه دنبال بزرگ‌ترین درصد.
اگر کپی می‌کنید، این موضوع مستقیم به جیب شما مربوط است. سود و زیان شما با نسبت سرمایه‌ای که به آن استراتژی اختصاص داده‌اید مقیاس میشود، نه با درصدی که در پروفایل تریدر دیده‌اید. کپی کردن باعث نمی‌شود ضرر کمتر شود؛ کپی‌کننده هم مثل خود تریدر می‌تواند پول از دست بدهد، عملکرد گذشته آینده را تضمین نمی‌کند، و انگیزهٔ کسی که از کارمزد کپی‌کننده‌هایش درآمد دارد لزوماً با انگیزهٔ شما یکی نیست.
پس به جای ROE به چه عددی نگاه کنیم؟
ROE را دور نیندازید؛ فقط بدانید به چه دردی می‌خورد. برای اینکه ببینید یک پوزیشن خاص نسبت به وثیقه‌اش چقدر کشش دارد، یا برای اینکه سریع بفهمید تا لیکوئید شدن چقدر فاصله دارید، عدد مفیدی است. اما برای سنجش عملکرد، سه عدد دیگر لازم دارید:
- تغییر موجودی کل حساب در یک بازهٔ مشخص. مخرج ثابتی دارد و با تغییر لوریج یا مارجین دستکاری نمی‌شود. این تنها عددی است که به سؤال «سرمایه‌ام چقدر بزرگ‌تر شد؟» جواب میدهد.
- بیشترین افت همان موجودی در طول بازه (دراودان). بازدهی بدون دراودان، نصف تصویر است. دو حسابی که هر دو ۳۰ درصد رشد کرده‌اند اما یکی در مسیر ۱۰ درصد و دیگری ۶۰ درصد افت داشته، دو استراتژی کاملاً متفاوت‌اند.
- سود دلاری در برابر ریسک دلاری هر معامله. پیش از ورود بدانید بدترین حالت این پوزیشن چند دلار از حساب می‌برد. اگر با محاسبهٔ سایز پوزیشن از روی فاصلهٔ استاپ لاس کار کنید، این عدد از قبل معلوم است و ROE فقط یک نمایش تزئینی روی آن میشود.
یک عادت کوچک هم هست که بیشتر از هر فرمولی کمک می‌کند: هر بار درصدی دیدید — روی پوزیشن خودتان، در پروفایل یک لید تریدر، در اسکرین‌شات کسی در تلگرام — قبل از هر واکنشی از خودتان بپرسید مخرج این کسر چه بوده است. در بیشتر مواردی که یک عدد غیرعادی بزرگ به چشم میآید، جواب همین سؤال کل ماجرا را توضیح میدهد.
این مقاله آموزشی است و توصیهٔ معاملاتی یا سرمایه‌گذاری نیست. معامله با لوریج ریسک از دست دادن کل سرمایه را دارد. تمام ارقام مثال‌ها فرضی و برای نشان دادن نحوهٔ محاسبه‌اند؛ نحوهٔ نمایش ROE، کارمزدها و سطح مارجین نگهداری بین پلتفرم‌ها فرق می‌کند و باید پیش از هر معامله از خود پلتفرم بررسی شود.
پرسش‌های متداول
ROE درصدی است که پلتفرم کنار سود و زیان پوزیشن نشان میدهد و از تقسیم سود یا زیان همان پوزیشن بر مارجین اولیهٔ اختصاصیافته به آن به دست میآید. چون در معاملهٔ اهرمدار مارجین کسری از حجم پوزیشن است، این کسر عدد بزرگی میسازد. ROE دربارهٔ یک پوزیشن حرف میزند، نه دربارهٔ رشد کل حساب شما.
