کراس مارجین و مارجین ایزوله دو روش نگهداری وثیقهٔ یک پوزیشن فیوچرز هستند. در کراس، کل موجودی حساب پشتوانهٔ همهٔ پوزیشنها است و لیکوئید شدن دیرتر ولی گران‌تر رخ می‌دهد. در ایزوله، هر پوزیشن فقط مارجین خودش را دارد؛ زودتر لیکوئید میشود ولی زیانش سقف مشخصی دارد.
تفاوت کراس مارجین و ایزوله یکی از آن دو گزینه‌ای است که تریدر تازه‌کار معمولاً بدون فکر از کنارش می‌گذرد و بعد از نخستین لیکوئید شدن، دنبال معنایش می‌گردد. رایج است که این موضوع با یک جملهٔ کلی خلاصه شود: «ایزوله کم‌ریسک‌تر است.» این جمله گمراه‌کننده است. در این مقاله با حساب عددی نشان می‌دهیم که هیچ‌کدام از این دو حالت ریسک شما را کم نمیکند؛ فقط تعیین میکند حساب شما از کدام نقطه بشکند.
نکات کلیدی
- تفاوت کراس مارجین و ایزوله دربارهٔ محل نگهداری وثیقه است، نه دربارهٔ مقدار ریسک؛ مقدار ریسک را سایز پوزیشن و فاصلهٔ استاپ تعیین میکند.
- پوزیشن یکسان در حالت ایزوله زودتر لیکوئید میشود، چون مارجین کمتری پشت آن ایستاده است.
- در حالت کراس، زیان یک پوزیشن فاصلهٔ لیکوئید شدن بقیهٔ پوزیشنها را کوتاه میکند، حتی اگر قیمت آن‌ها تکان نخورده باشد.
- مزیت واقعی ایزوله این نیست که دیرتر می‌شکند، بلکه این است که سقف زیان و قیمت لیکوئید شدنش از قبل معلوم است.
- قیمت لیکوئید شدنی که در حالت کراس میبینید یک تخمین لحظهای است و با هر واریز، برداشت یا پوزیشن تازه جابهجا میشود.
تفاوت کراس مارجین و ایزوله دقیقاً در چیست؟
هر پوزیشن فیوچرز به وثیقه نیاز دارد. سؤال فقط این است که این وثیقه از کجا تأمین شود.
در حالت کراس، کل ارزش حساب شما پشت همهٔ پوزیشنها می‌ایستد. پلتفرم یک عدد را دنبال میکند: ارزش حساب، یعنی موجودی به‌علاوهٔ سود و زیان همهٔ پوزیشنهای باز. تا وقتی این عدد از مارجین نگهداری مجموع پوزیشنها بیشتر باشد، هیچ‌چیز بسته نمی‌شود. تفکیک این اعداد از هم را در تفاوت موجودی، اکوییتی و مارجین آزاد باز کرده‌ایم.
در حالت ایزوله، شما برای هر پوزیشن مبلغی را کنار می‌گذارید و آن مبلغ تنها وثیقهٔ آن پوزیشن است. اگر پوزیشن آن مبلغ را بسوزاند، بسته میشود و بقیهٔ حساب دست‌نخورده میماند. پوزیشن ایزوله به موجودی آزاد شما دسترسی ندارد، مگر خودتان دستی مارجین اضافه کنید.
تفاوت در یک جمله: در کراس، پلتفرم به جای شما تصمیم می‌گیرد که از کدام پول برای زنده نگه داشتن پوزیشن استفاده کند. در ایزوله، این تصمیم را از قبل خودتان گرفته‌اید.
کدام حالت زودتر لیکوئید میشود؟ یک مثال عددی
فرض کنید ۱٬۰۰۰ دلار در حساب دارید و می‌خواهید یک پوزیشن لانگ با ارزش اسمی ۵٬۰۰۰ دلار باز کنید: ۵۰ واحد از دارایی‌ای که قیمتش ۱۰۰ دلار است. نرخ مارجین نگهداری را در این مثال نیم درصد ارزش اسمی می‌گیریم. این نرخ در هر پلتفرم و برای هر دارایی و هر سایز پوزیشن متفاوت است و سازوکار پلکانی بودنش در سطح ریسک و مارجین پلکانی توضیح داده شده است؛ عدد نیم درصد فقط برای اینکه حساب قابل پیگیری باشد انتخاب شده است.
حالت کراس: هر ۱٬۰۰۰ دلار پشت این پوزیشن است. لیکوئید شدن وقتی رخ می‌دهد که ارزش حساب به مارجین نگهداری برسد. ارزش حساب برابر است با ۱٬۰۰۰ دلار به‌علاوهٔ ۵۰ برابر تغییر قیمت، و مارجین نگهداری نیم درصد ارزش اسمی لحظهای. حل این معادله قیمت ۸۰٫۴ دلار را می‌دهد، یعنی حدود ۱۹٫۶ درصد پایین‌تر از ورود.
حالت ایزوله با ۵۰۰ دلار مارجین: همان پوزیشن، همان حساب، ولی فقط ۵۰۰ دلار پشت آن. همان معادله با عدد ۵۰۰ به جای ۱٬۰۰۰ قیمت ۹۰٫۵ دلار را می‌دهد، یعنی حدود ۹٫۵ درصد پایین‌تر از ورود. ۵۰۰ دلار دیگر در حساب دست‌نخورده میماند.
| کراس (۱٬۰۰۰ دلار پشتوانه) | ایزوله (۵۰۰ دلار مارجین) | |
|---|---|---|
| قیمت لیکوئید شدن تقریبی | ۸۰٫۴ دلار | ۹۰٫۵ دلار |
| فاصله تا لیکوئید شدن | ۱۹٫۶٪ | ۹٫۵٪ |
| حداکثر زیان این پوزیشن | حدود ۹۸۰ دلار | ۵۰۰ دلار |
| موجودی باقی‌مانده بعد از لیکوئید | حدود ۲۰ دلار | ۵۰۰ دلار |
| آیا این قیمت ثابت است؟ | نه، با هر تغییر حساب جابهجا میشود | بله، تا مارجین اضافه نکنید |
به دو سطر آخر نگاه کنید، چون همان‌جاست که بحث «کدام کم‌ریسک‌تر است» تمام میشود. حالت کراس دو برابر فاصلهٔ بیشتری تا لیکوئید شدن دارد، ولی بهای این فاصله این است که تقریباً کل حساب را در معرض همین یک پوزیشن گذاشتهاید. حالت ایزوله زودتر می‌شکند، ولی وقتی بشکند شما نصف سرمایه را دارید.
نکتهٔ مهم دیگر این است که این قیمت‌ها با قیمتی که روی چارت میبینید سنجیده نمی‌شوند. سنجش با قیمت مارک انجام میشود و دلیلش در توضیح قیمت مارک و لیکوئید شدن آمده است.
چرا در کراس، زیان یک پوزیشن پوزیشنهای دیگر را هم به لبه میبرد؟
این پرسشی رایج میان تریدرهای تازه‌کار است: «پوزیشن دومم در سود بود، قیمتش هم تکان نخورده بود، چرا بسته شد؟»
مثال را عوض می‌کنیم. ۱٬۰۰۰ دلار در حساب، دو پوزیشن لانگ روی دو دارایی مختلف، هر کدام با ارزش اسمی ۵٬۰۰۰ دلار. نرخ مارجین نگهداری را این بار دو درصد می‌گیریم، که به دارایی‌های پرنوسان نزدیک‌تر است.
در حالت کراس و با فرض اینکه دارایی اول سر جایش بماند، دارایی دوم میتواند حدود ۱۶٫۳ درصد افت کند تا لیکوئید شدن فعال شود.
حالا فرض کنید دارایی اول ۱۲ درصد افت میکند. پوزیشن اول ۶۰۰ دلار زیان می‌دهد و ارزش حساب از ۱٬۰۰۰ به ۴۰۰ دلار می‌رسد. قیمت دارایی دوم یک سنت هم تکان نخورده است. همان معادله را با ارزش حساب ۴۰۰ دلار دوباره حل کنید: دارایی دوم حالا فقط حدود ۴٫۳ درصد فاصله تا لیکوئید شدن دارد.
| وضعیت حساب | فاصلهٔ لیکوئید شدن پوزیشن دوم |
|---|---|
| کراس، پیش از زیان پوزیشن اول | ۱۶٫۳٪ |
| کراس، پس از ۶۰۰ دلار زیان پوزیشن اول | ۴٫۳٪ |
| ایزوله با ۵۰۰ دلار مارجین اختصاصی | ۸٫۲٪ و بدون تغییر |
این جدول خلاصهٔ کل بحث است. حالت کراس در بهترین وضعیت حساب از ایزوله بهتر است و در بدترین وضعیت از آن بدتر. حالت ایزوله هیچ‌وقت بهترین نیست، ولی عددش از قبل معلوم است و با رفتار پوزیشنهای دیگر عوض نمی‌شود. برای کسی که نقشهٔ ریسک می‌نویسد، همین قابل پیش‌بینی بودن ارزش دارد.
و نکتهٔ تلخ‌تر: پوزیشنهایی که معمولاً همزمان باز می‌کنیم غالباً به هم شبیه‌اند. چند آلت‌کوین در یک جهت، عملاً یک پوزیشن بزرگ است و با هم به لبه می‌رسند. چرایی این موضوع را در ریسک کل حساب و تعداد پوزیشن همزمان حساب کرده‌ایم.
در ایزوله اضافه کردن مارجین چه میکند؟
یکی از گزینه‌هایی که حالت ایزوله به شما می‌دهد این است که وسط کار مارجین اضافه کنید. همان پوزیشن مثال دوم را در نظر بگیرید: ۵۰۰ دلار مارجین و فاصلهٔ لیکوئید حدود ۸٫۲ درصد. اگر ۲۰۰ دلار دیگر اضافه کنید، این فاصله به حدود ۱۲٫۲ درصد می‌رسد.
وسوسه‌انگیز است، ولی حساب را کامل ببینید. شما پوزیشن را امنتر نکرده‌اید؛ سقف زیان آن را از ۵۰۰ دلار به ۷۰۰ دلار بالا برده‌اید. اگر این کار را در میانهٔ یک حرکت خلاف جهت انجام دهید، در عمل همان کاری را کرده‌اید که میانگین کم کردن نامیده میشود، فقط با یک نام دیگر: سرمایهٔ بیشتر به تصمیمی که تا اینجا اشتباه بوده است.
قاعدهٔ عملی ساده است: اگر مارجین اضافه کردن در نقشهٔ شما پیش از ورود نبوده، وسط ضرر هم تصمیم خوبی نیست.
وسط پوزیشن می‌توانم حالت مارجین را عوض کنم؟
در بیشتر پلتفرم‌ها تغییر حالت مارجین تا وقتی پوزیشن باز است ممکن نیست و بعضی پلتفرم‌ها اجازه نمی‌دهند تا زمانی که سفارش باز هم دارید. پس این تصمیم عملاً پیش از ورود گرفته میشود، نه در لحظهای که فاصلهٔ لیکوئید نگرانتان کرده است. سیاست دقیق هر پلتفرم را پیش از باز کردن نخستین پوزیشن در راهنمای خودش ببینید.
همین محدودیت یک نکتهٔ ریسک دارد که کمتر گفته میشود: اگر حساب شما در حالت کراس است و می‌خواهید یک معاملهٔ پرریسک‌تر از معمول باز کنید، نمی‌توانید همان یک معامله را جدا کنید. انتخاب حالت مارجین باید پیش از آن معامله انجام شده باشد.
کارمزد و فاندینگ کدام حالت را بیشتر اذیت میکند؟
کارمزد و فاندینگ از مارجین کم می‌شوند، پس در هر دو حالت فاصلهٔ لیکوئید شدن را کمی نزدیک‌تر می‌کنند. تفاوت در این است که در حالت کراس این هزینه‌ها از کل ارزش حساب برداشته می‌شوند و در حالت ایزوله از همان مبلغ کوچکی که اختصاص دادهاید. برای یک پوزیشن ایزولهٔ کوچک با لوریج بالا، فاندینگ چند روزه میتواند بخش محسوسی از مارجین را بخورد، در حالی که همان مبلغ در حساب کراس به چشم نمی‌آید.
یک مثال با همان پوزیشن ۵٬۰۰۰ دلاری: کارمزد کپی‌بیت ۷ صدم درصد در هر معامله است، علاوه بر کارمزد خود پروتکل هایپرلیکوئید. پس باز و بسته کردن این پوزیشن حدود ۷ دلار کارمزد کپی‌بیت دارد. این عدد در برابر ۱٬۰۰۰ دلار ارزش حساب کوچک است، ولی در برابر ۵۰۰ دلار مارجین ایزوله نزدیک به ۱٫۴ درصد آن است. هرچه مارجین اختصاصی کوچک‌تر باشد، سهم هزینه‌ها از آن بزرگ‌تر میشود.
با سرمایهٔ کم و در کپی تریدینگ کدام را انتخاب کنیم؟
برای حساب‌های کوچک، توصیهٔ رایج «ایزوله را انتخاب کنید» معمولاً درست است، ولی نه به دلیلی که گفته میشود. دلیلش کم‌ریسک‌تر بودن ایزوله نیست؛ دلیلش این است که حالت ایزوله شما را مجبور میکند پیش از ورود عدد بنویسید. وقتی باید تصمیم بگیرید که چند دلار به این پوزیشن می‌دهید، ناچارید به سایز پوزیشن فکر کنید. حالت کراس این اجبار را ندارد و همین باعث میشود تریدر تازه‌کار پوزیشنی باز کند که ارزش اسمی‌اش چند برابر توان حساب است.
در مقابل، اگر چند پوزیشن با جهت‌های مخالف دارید و می‌خواهید سود یکی پشتوانهٔ دیگری باشد، حالت کراس منطق دارد. شرطش این است که پوزیشنها واقعاً هم‌جهت نباشند و این را با نگاه کردن به همبستگی دارایی‌ها بسنجید، نه با نام متفاوتشان.
در کپی تریدینگ پوزیشنها را لید تریدر باز میکند، پس حالت مارجین و لوریج هم به انتخاب او بستگی دارد. اینکه این انتخابها دقیقاً چگونه روی حساب شما اعمال میشود را پیش از کپی کردن از خود پلتفرم بپرسید. چیزی که دست خودتان میماند یک تصمیم است: چه بخشی از سرمایهتان را به کپی کردن اختصاص می‌دهید. کپی کردن یک تریدر، سود را تضمین نمیکند، عملکرد گذشتهٔ او آیندهٔ او را پیش‌بینی نمیکند و انگیزهٔ او با انگیزهٔ شما یکی نیست.
کپی‌بیت یک بیلدر روی هایپرلیکوئید با فید کپی‌تریدینگ است و دارایی در حساب هایپرلیکوئید خودتان میماند، که فقط با امضای ولت شما حرکت میکند؛ این در کپی تریدینگ هم برقرار است و کپی کردن یک تریدر دارایی را از حساب شما بیرون نمی‌برد.
جمع‌بندی: کدام را انتخاب کنیم؟
| اگر وضعیت شما این است | انتخاب منطقی‌تر | دلیل |
|---|---|---|
| یک معاملهٔ پرریسک با سقف زیان مشخص | ایزوله | زیان از مارجین اختصاصی فراتر نمیرود |
| حساب کوچک و تازه‌کار | ایزوله | شما را وادار به نوشتن سایز پوزیشن میکند |
| چند پوزیشن واقعاً مخالف‌جهت | کراس | سود یکی پشتوانهٔ زیان دیگری میشود |
| چند پوزیشن هم‌جهت روی دارایی‌های شبیه | هیچ‌کدام کافی نیست | مشکل سایز کل است، نه حالت مارجین |
| نمی‌توانید حساب را پیوسته پایش کنید | ایزوله | قیمت لیکوئید شدن ثابت و از قبل معلوم است |
و مهم‌تر از همهٔ این جدول: اگر پاسخ شما به پرسش «کدام حالت مارجین مرا نجات می‌دهد؟» اهمیت زیادی دارد، پوزیشن شما بزرگ‌تر از توان حساب است. حالت مارجین جای شکستن را عوض میکند. اندازهٔ شکستن را سایز پوزیشن و فاصلهٔ استاپ تعیین می‌کنند.
این مقاله آموزشی است و توصیهٔ معاملاتی نیست. اعداد مثال‌ها فرضی و تنها برای نشان دادن سازوکار محاسبه هستند؛ نرخ مارجین نگهداری در هر پلتفرم و برای هر دارایی و هر سایز پوزیشن متفاوت است و باید از راهنمای همان پلتفرم خوانده شود. معاملهٔ فیوچرز با لوریج میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.
پرسش‌های متداول
در کراس مارجین کل ارزش حساب شما پشتوانهٔ همهٔ پوزیشنهای باز است، پس هر پوزیشن میتواند از موجودی آزاد تغذیه کند. در مارجین ایزوله هر پوزیشن فقط همان مبلغی را در اختیار دارد که به آن اختصاص دادهاید و زیانش از آن مبلغ فراتر نمیرود. انتخاب بین این دو، جای شکستن حساب را عوض میکند نه مقدار پولی که در معرض زیان گذاشتهاید.
